Y đức y đạo và mối quan hệ thầy thuốc bệnh nhân

Trong mấy năm gần đây, từ khi nước ta chuyển từ nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường, nhiều giá trị xã hội bị thay đổi. Đối với ngành y, bên cạnh một số thành tích rất đáng tự hào, có nơi, có lúc người ta còn kêu ca phàn nàn rằng tinh thần thái độ phục vụ bệnh nhân sa sút, y đức bị xói mòn, y đạo không được tôn trọng. Vậy y đức là gì? Y đạo là gì? Nội dung của y đức ra sao? Những nguyên nhân gì đã tác động đến y đức? Và điều quan trọng hơn là làm thế nào để nâng cao được y đức trong ngành y tế? Đó là những vấn đề nóng bỏng của xã hội ngày nay.
Y đức là gì? Y đạo là gì?
Trong xã hội loài người, ngành nghề nào cũng đòi hỏi phải có đạo đức mà người ta thường gọi là “đạo đức nghề nghiệp”. Ngành y là một ngành có liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người. Mà sức khỏe, tính mạng con người là vốn quý nhất nên đòi hỏi người làm việc trong ngành y tế cũng phải có những phẩm chất đặc biệt. Theo các nhà xã hội học “Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi, quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội”. Như vậy đạo đức của ngành y, hay nói cách khác, Y đức, là những tiêu chuẩn, nguyên tác được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi và mối quan hệ giữa thầy thuốc với bệnh nhân và với đồng nghiệp. Nhưng vì tính mạng, sức khỏe của con người là quý giá nhất, nên chỉ dựa vào dư luận xã hội, nghĩa là chỉ có Y đức thôi chưa đủ, mà mỗi nhà nước, tùy theo hoàn cảnh cụ thể và phong tục tập quán của đất nước, tùy theo hoàn cảnh cụ thể và phong tục tập quán của đất nước, dân tộc mình, đều đưa một số điểm trong Y đức vào luật và các văn bản dưới luật, quy định bắt buộc cả thầy thuốc và bệnh nhân phải tuân thủ, nước ta gọi là Y đạo. Như vậy, Y đạo là y đức đã được thể chế hóa thành các quy định, bắt buộc mọi người phải tuân thủ. Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân của Việt Nam đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 30-6-1989, đó là cơ sở pháp lý cao nhất về y đạo. Hội đồng Bộ trưởng đã có Nghị định số 23/HĐBT ngày 24-1-1991 ban hành 5 điều lệ: Vệ sinh, Khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền dân tộc, Thuốc phòng, chữa bệnh, Khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng và Thanh tra Nhà nước về Y tế. Trong nền kinh tế thị trường, việc hành nghề y dược tư nhân là tất yếu. Ngày 13-10-1993, Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã ký Lệnh số 26 ban hành Pháp lệnh về hành nghề y dược tư nhân. Đó cũng chính là Y đạo
Nguyễn Đức Kiệt – Sức khỏe và đời sống – Bộ y tế – Hà Nội – Số 19 (675) – 1996

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *